Faiz, enflasyon ve paranın değeri
Faiz ve enflasyon, gerçek hayatta da HoldingPol'de de her ekonomik kararın arkasındaki iki güçtür. Bu iki kavramı anlayan oyuncu, parasını nerede tutacağını, ne zaman borçlanacağını ve hangi sektöre gireceğini çok daha iyi seçer.
Enflasyon: paranın sessizce erimesi
Enflasyon, fiyatların genel olarak artmasıdır. Yıllık enflasyon %20 ise bugün 100 ₺'ye aldığın şey bir yıl sonra yaklaşık 120 ₺ olur. Yani elindeki 100 ₺'nin satın alma gücü düşmüştür.
HoldingPol'de de bir fiyat endeksi vardır ve her oyun günü enflasyona göre biraz artar. Şirket kuruluş bedelleri, arsa fiyatları ve şirketlerin satış ve giderleri bu endeksle büyür. Kasanda hiçbir şey yapmadan duran para, her gün biraz değer kaybeder.
Enflasyon neden artar ya da azalır?
Oyunda enflasyon her oyun ayının sonunda yeniden hesaplanır ve üç şeye bağlıdır:
- Para arzının büyümesi: Oyunculardaki toplam nakit ve mevduat hızlı büyürse enflasyon yükselir. Bu, gerçek ekonomideki "çok para az mal" ilişkisinin aynısıdır.
- Reel faiz: Politika faizi enflasyonun üstündeyse enflasyon zamanla geriler.
- Kur: Dolar hızla değer kazanırsa ithal maliyetler gibi enflasyonu yukarı iter.
Oyun ekonomisinin şişmemesi için bazı harcamalar parayı tamamen yok eder: şirket kuruluş bedelleri, tescil ücretleri, servet vergisi ve döviz alım-satım farkı gibi. Bu "para yakma" mekanizmaları enflasyonu dengede tutar.
Politika faizi
Politika faizi, ekonomideki tüm faizlerin referansıdır. Bankaların mevduata verdiği ve krediye uyguladığı faizler, bankaların parayı değerlendirdiği araçların getirisi bu orana bağlıdır. HoldingPol'de politika faizini seçimi kazanan partinin Merkez Bankası Başkanı belirler: ayda bir kez ve tek seferde en fazla 2,5 puan değiştirebilir. Meclis de bir kanun teklifiyle faizi değiştirebilir.
Reel faiz: asıl önemli olan
Reel faiz, kabaca faiz eksi enflasyondur. Mevduat faizi %40, enflasyon %15 ise paran gerçekte yılda yaklaşık %25 büyür. Faiz %10, enflasyon %15 ise mevduattaki paran bile değer kaybediyordur.
| Durum | Ne anlama gelir? | Kim kazanır? |
|---|---|---|
| Reel faiz yüksek (faiz ≫ enflasyon) | Para biriktirmek kârlı, borç pahalı | Mevduat sahipleri, bankalar |
| Reel faiz düşük ya da negatif | Para erir, borç ucuzlar | Borçlananlar, inşaat, hisseler |
Faiz sektörleri nasıl etkiler?
Faiz yükseldiğinde inşaat talebi belirgin şekilde düşer, lojistik hafifçe etkilenir. Faiz düştüğünde bu sektörler canlanır, hisselerin değerleme çarpanı da yükselir. Faizin yönünü önceden okumak, oyunun en güçlü stratejik avantajlarından biridir.
Servet vergisi
Çok zenginleşen oyuncular her ay sonunda artan oranlı servet vergisi öder. Şu anki dilimlerde 50 milyonun üstü binde 5, 250 milyonun üstü %1, 1 milyarın üstü %2 vergilendirilir (tutarlar enflasyonla artar). Bu vergi hazineye gitmez, ekonomiden silinir. Dilimleri meclis kanunla değiştirebilir. Siyaset de bu yüzden ekonomiyi doğrudan etkiler.
Bunları da oku
Öğrendiklerini dene
HoldingPol ücretsizdir ve tarayıcıda, telefonda çalışır. Kurulum yok.
Ücretsiz başla