Meclis, hükümet ve kamu ihaleleri
Seçimden sonra iki güç merkezi oluşur: meclis ve hükümet. Meclis ekonominin temel kurallarını kanunla değiştirir. Hükümet ise bu kurallar içinde günlük kararları verir. İkisi de oyundaki herkesin cebini doğrudan etkiler.
Meclis: kanun teklifleri
Meclise sandalye kazanmış bir partinin üyesiysen kanun teklifi verebilirsin. Aynı anda yalnızca bir açık teklifin olabilir. Teklif edilebilecek dört kanun türü vardır:
| Kanun | Ne değişir? | Aralık |
|---|---|---|
| Kurumlar vergisi | Şirket kârından alınan vergi | %0 – %50 |
| Politika faizi | Ekonominin referans faizi | %0 – %100 |
| Zorunlu karşılık | Bankaların nakit tutma oranı | %0 – %30 |
| Servet vergisi dilimleri | Zenginlerden alınan aylık vergi | 1–5 dilim, %0 – %5 |
Oylama nasıl işler?
Oylama 6 oyun günü sürer. Her milletvekili evet, hayır ya da çekimser oy verir. Oyların ağırlığı partinin sandalye sayısına göre belirlenir: partinin sandalyeleri, aktif üyeleri arasında eşit paylaştırılır. 200 sandalyeli ve 10 üyeli bir partide her üyenin oyu 20 sandalye değerindedir.
Bir teklifin kabul edilmesi için evetlerin hayırlardan fazla olması ve evet ile hayır oylarının toplamının en az 150 sandalye etmesi gerekir. Yani küçük bir grup, kimse katılmadan kanun geçiremez.
Hükümet: üç bakanlık
- Maliye Bakanı (iktidar partisinin lideri): kamu ihalesi açar, sektörlere teşvik verir, resmî duyuru yayımlar. Parti lideri olarak diğer bakanlıklara partisinden başka üyeleri atayabilir.
- Merkez Bankası Başkanı: Politika faizini belirler. Ayda bir kez ve tek seferde en fazla 2,5 puan değiştirebilir. Bu sınır gerçek merkez bankalarının kademeli adımlarını taklit eder ve piyasada ani şokları önler.
- Sanayi Bakanı: Maliye Bakanı gibi ihale açabilir ve sektör teşviki verebilir.
Sektör teşvikleri
Maliye ya da Sanayi Bakanı bir sektöre %1 ile %10 arası talep teşviki verebilir. Teşvik 10 oyun günü sürer ve Türkiye genelinde o sektördeki bütün şirketlerin talebini artırır. Teşvikler gazetede Resmî Gazete haberi olarak duyurulur. Bir teşvikten sonra yenisi için 15 oyun günü beklemek gerekir.
Kamu ihaleleri
İhale bütçesi hazineden karşılanır. Hazine ise kurumlar vergisiyle dolar. Bakanlar ihale açabildiği gibi, oyun da her birkaç günde bir otomatik ihale açar. İhaleye katılmak için:
- İhalenin sektöründe en az bir şirketin olmalı.
- Holdingin, ihalenin istediği asgari ligde olmalı.
- Bakan olmamalısın: bakanlar ihaleye giremez (çıkar çatışması).
İhale 3 oyun günü açık kalır ve en düşük teklifi veren kazanır. Kazanan, teklif ettiği tutarı alır. Ama işi yapmanın bir maliyeti vardır: bütçenin %70'i kadar uygulama gideri kasandan düşülür.
İhaleyi kazanan halka açık holdingler için KAP'ta duyuru yayımlanır ve bu genellikle hisseye olumlu yansır.
Bunları da oku
Öğrendiklerini dene
HoldingPol ücretsizdir ve tarayıcıda, telefonda çalışır. Kurulum yok.
Ücretsiz başla